Từ giờ tan ca đến giờ bóng lăn: Đời sống lan can đêm của dân Việt khối F&B tại Anh
Photo by Photo by Aleks Stambolski on Unsplash on Unsplash
Mười một giờ đêm thứ Bảy, bếp nhà hàng trên Kingsland Road đã rửa xao xong, nhưng có ba người vẫn đứng cụm lại quanh một chiếc điện thoại dựng trên thùng bột. Trên màn hình nhỏ xíu, qua đường link từ cakhia TV, Tottenham đang dốc bóng ở phút 85. Ai cũng đã tan ca từ lâu, nhưng chưa ai chịu về.
Đó là một cảnh rất bình thường ở Anh — chỉ cần bạn biết chỗ để nhìn.
Khung giờ của riêng những người đứng bếp
Làm trong ngành F&B ở Anh, đồng nghĩa với việc lịch sống của bạn ngược với phần lớn thành phố. Người ta đi ăn lúc bạn chạy đồ, người ta về nhà lúc bạn lau bàn. Và Premier League — thứ giải đấu mà cả nước Anh sắp đời sống quanh nó — lại thường đá vào đúng những khung giờ bạn bận nhất.
Trận 17:30 thứ Bảy? Đó là giờ cao điểm, khách ùn ùn kéo vào. Trận 20:00? Đang dọn bàn đợt hai. Nên dân Việt trong nghề có một quy luật bất thành văn: xem bóng là chuyện của giờ tan ca, không phải giờ còi khai cuộc. Trận nào đá lúc 20:00, họ chỉ 'bắt sóng' qua tiếng reo hò vọng từ quầy bar, qua điện thoại của khách ngồi bàn ven cửa sổ. Rồi khi ca kết thúc, trận đấu mới thực sự bắt đầu — bằng bản xem lại, bằng cakhia TV trên điện thoại, hoặc bằng việc chạy thẳng đến một quán còn mở đèn.
Một anh bếp chính ở Manchester kể: 'Mình xem bóng kiểu nghe trận. Trong bếp nghe tiếng đồng nghiệp ở lò pizza hét lên là biết Arsenal ghi bàn. Bàn cứ làm tiếp, không được dừng.'
Quán không bao giờ ngủ quanh soi bánh mì
Ai từng đi qua khu phố Việt ở đông London vào giờ này sẽ hiểu. Những tiệm bánh mì đóng cửa từ lâu, nhưng vài căn nhà hàng ở đầu đường vẫn sáng đèn đến hai, ba giờ sáng — không phải vì khách, mà vì 'đám nhân viên các quán khác' vừa tan ca.
Người ta gọi đó là 'giờ trao đổi bàn'. Bếp quán nọ sang quán kia, bồi bàn quán kia sang bàn quán nọ. Chủ quán cũng chẳng buồn tính tiền mấy ly trà đá cuối tuần. Trong khi đó, một chiếc laptop mở sẵn ở góc quầy, màn hình chiếu trận đấu xem lại hoặc trận đêm khuya nào đó ở châu Âu.
Đó là lúc những cuộc cãi vã về VAR diễn ra đúng nghĩa. Không bình luận viên nào ở Anh phân tích kỹ bằng một anh giao hàng 35 tuổi vừa chạy xong ca Deliveroo, vừa nhai bánh mì chả, vừa chỉ tay vào màn hình: 'Rõ ràng offside mà các anh nhìn không ra.'
Điện thoại dựng trên thùng hàng, và những trận đấu của người chạy giao hàng
Nếu bếp có gác bếp, thì dân giao hàng có 'gác xe đạp'. Ở những thành phố lớn — London, Birmingham, Manchester — đội ngũ shipper gốc Việt thường tập trung ở những điểm nóng: ngoài sân khách sạn, đầu khu trung tâm, hoặc ngay trước cổng các nhà hàng đóng cửa muộn. Giữa hai đơn, điện thoại được dựng lên trên tay lái xe, link cakhia TV đã sẵn sàng từ trước.
Có những đêm World Cup hay chung kết cúp, cả nhóm shipper dừng hẳn ở một góc phố, đứng thành vòng cung quanh một màn hình. Nhiều người xem trọn trận đấu theo cách đó — mười lăm phút một lúc, giữa các đơn hàng. Ai bảo phải xem nguyên vẹn mới thấy vui thì chắc chưa từng thấy cả nhóm nhảy cẫng lên giữa lòng Birmingham lúc hai giờ sáng vì một quả phạt đền.
Đồng nghiệp gác bếp — một kiểu tình bạn riêng
Có một điều thú vị: bóng đá ở môi trường này không phân biệt gốc gác. Bếp Việt, bếp Ba Lan, bồi bàn Brazil, quản lý Tây Ban Nha — cuối ca ai cũng cùng một kênh. Tiếng Anh trong bếp F&B vốn đã là thứ tiếng Anh 'trộn', thêm bóng đá vào thì càng trộn hơn.
Nhiều người Việt kể rằng chính nhờ những đêm gác bếp xem chung trận, họ thân với đồng nghiệp đến mức được mời về nhà ăn tối, được chỉ chỗ thuê nhà rẻ, được đưa đi xem trận ở sân vận động lần đầu. Bóng đá trở thành thứ tiếng nói chung khi ngôn ngữ còn chưa trôi chảy hết.
'Ngày đầu sang, mình ít nói vì sợ sai ngữ pháp. Rồi một đêm Champions League, cả bếp cùng xem chung một trận, mình hét theo mọi người — từ đó coi như nhập tịch ở quán,' một bạn trẻ ở Leeds nhớ lại.
Giấc ngủ của người xem bóng ngược giờ
Đừng nghĩ cuộc sống này chỉ có vui. Thức đến hai, ba giờ sáng xem trận, rồi sáng hôm sau vẫn phải vào bếp lúc mười giờ — đó là bài toán mà nhiều người phải giải mỗi tuần. Có người chọn ngủ trước trận rồi dậy xem, có người xem xong mới ngủ, và có người 'xem tin nhắn tường thuật' của nhóm Zalo rồi sáng mai xem lại — kiểu này gọi là 'xem bóng bằng tin nhắn', và nó phổ biến hơn bạn nghĩ.
Nhưng hỏi xem có tiếc giấc không, câu trả lời thường là cười. Vì với những người xa quê, làm việc vất vả, những đêm đó không chỉ là xem bóng. Đó là những phút được ngồi lại với nhau, được cãi nhau về một pha bóng, được nghe tiếng hò reo bằng tiếng Việt giữa lòng một thành phố Anh đang ngủ.
Bóng lăn lúc nửa đêm, và đèn lan can vẫn sáng. Với dân F&B Việt tại Anh, đó có lẽ chính là khung giờ đẹp nhất trong tuần.